تاریخ : 01 شهریور 1396
زمان : 18:23:03
نظر سنجی
  • جای خالی چه مطلب خاصی را در این وبلاگ احساس می کنید؟

مطالب عادی و روزمره
مطالب بسیار بغرنج و ثقیل الدرک

مشاهده نتایج


موضوعات

منوی کاربری

میهمان گرامی خوش آمدید





آمار وبسایت
  • بازدید امروز : 575 بار
  • بازدید دیروز : 665 بار
  • بازدید ماه : 575 بار
  • بازدید کل : 561165 بار

  • 1 2 3 4
    تبلیغات
    آخرین ارسال های انجمن
    هیچ ارسال جدیدی برای تالار گفتمان وجود ندارد .
    مارلیک

    از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

    مختصات: ‏۳۳″ ۲۷′ ۴۹°شرقی ‏۵۰″ ۴۹′ ۳۶°شمالی (نقشه) تپه مارلیک یک محوطهٔ باستانی در کرانهٔ خاوری سفیدرود و در درهٔ "گوهر رود" استان گیلان است. تپه مارلیک بقایای به جای مانده از تمدن باستانی متعلق به دست کم ۳۰۰۰ سال پیش است. پژوهشگران گمان می برند که این تپه آرامگاه خصوصی فرمانروایان و شاهزادگان مردمان این تمدن بوده است.

     

    مارلیک

    چراغعلی تپه

     

    مارلیک

    °۴۹٫۴۵۹۰۳۳شرقی °۳۶٫۸۳۰۵۳۳شمالی

    اطلاعات کلی

    کشور                ایران

    استان                گیلان

    شهرستان           رودبار

     

    نام

    گروهی از پژوهشگران نام مارلیک را برگرفته از واژگان گیلکی "مار" و "لیک" (سوراخ) می‌دانند و دلیل این نام گذاری را انبوه مارهایی که در گذشته در آن زندگی میکردند می‌دانند. گروهی دیگر مارلیک را برگرفته از نام قوم آمارد می شمارند.آنها مارلیک را ساخته شده از ۲ واژه "مارد" (اشاره به آماردها) و "لیک" (قوم) می‌دانند. اگر این نظریه درست باشد این تمدن به مردم آمارد تعلق دارد.

     

    پیشینه

    تپهٔ مارلیک تا سالهای دههٔ۱۳۴۰ تمدنی ناشناخته بود. در طول سالهای ۱۳۲۰-۱۳۳۰ دامنه‌های البرز جولانگاه قاچاقچیانی بود که اشیابه دست آمده از دره گوهر رود را در بازارهای عتیقه به فروش میرساندند. در سال ۱۳۴۰ بود که دره گوهر رود توسط یک تیم باستان شناس ایرانی به سر پرستی دکتر عزت‌الله نگهبان کاوش شد.در این دشت تپه‌های باستانی زیادی وجود دارند که ۵ تپه مارلیک، زینب بیجار، دور بیجار، پیلاقلعه و جازم کول از همه مهمتر هستند.

     

    آثار باستانی

    پژوهشگران بر این باورند که آثار باستانی این منطقه متعلق به فرمانرواینی است که در اواخر هزاره دوم و آغاز هزاهٔ اول پیش از میلاد بر این ناحیه حکومت میکردند. مردمان این تمدن مردگان خود را بنا بر آیین خود و همراه با اشیاارزشمند به خاک می سپردند. در این تپه ۲۵آرامگاه وجود دارد و در برخی از آنها بازمنده استخوان به دست آماده است. در همهٔ آرامگاه‌ها اشیایی مانند ظروف سفالین، دکمه‌های تزئینی، انواع سرگرز، پیکان، جام‌های چینی، طلا، نقره و مفرغ، خنجر، شمشیر، مجسمه‌های برنزی و سفالی، سرنیزه و کلاه‌خود و ... پیدا شده است. پارچه‌های به دست آماده نیز خبر از وجود بافندگی در هزاران سال پیش در ایران میدهند. همچنین در کاوشگری‌ها آثار ساختمان چهار دیواری پدیدار شد که در حدود ۳۰متر مساحت داشت و به نظر می‌آمد آرامگاه یا معبد باشد.

    گفته می‌شود که جام‌های شیشه‌ای در این محوطه از اولین نمونه‌های صنعت شیشه سازی بشر است.

     

     

    گردنبند یافت شده در مارلیک با نشان سواستیکا. نگهداری شده در موزه ملی ایران

     

    فرهنگ

    برای مردم این فرهنگ خورشید تا حد پرستش مهم بوده است. نقش خورشید به صورت ترنج‌های هندسی در کف بسیاری از جام‌ها و ظروف است. خورشید در مرکز همه چیز است و همه جاندران از روشنایی او زندگی میگیرند. همچنین به خاک سپردن مردگان با چنین اشیایی نشانگر اعتقاد آنها به زندگی پس از مرگ می‌باشد.

    این نکته قابل ذکر است که آثار به دست آمده از این تپه به خصوص ظروف مفرقی شباهت‌های زیادی به آثار به دست آمده از سیلک کاشان دارد. پاره از باستان شناسان بر این باور هستند که اقوام سیلک در حقیقت همان مارلیک‌ها بودند که بر آثر حملهٔ آشوریها به منطقهٔ سیلک کاشان مهاجرت کردند، و سپس با پیوستن به مادها در ایجاد امپراتوری مقتدر ماد در آغاز هزاهٔ اول پیش از میلاد نقش به سزا داشتند.

     

    جام مارلیک

    جام مارلیک جامی از زر ناب و به ارتفاع ۱۸ سانتی متر است. ارتفاع نقش‌های برجسته جام به ۲ سانتیمتر می‌رسد. نقش میانی جام درخت زندگی است که در هر دو سوی درخت ۲ گاو بالدار که از درخت بالا میروند. هویت ایرانی سازندهٔ این جام از نمایش نیم رخ بدن حیوان‌ها و سر آنها از رو به رو آشکار است. در کفّ این جام گلی نقش بسته که در وسعت آن یک خورشید با شعاع منظم نقش بسته است.[۱][۲]

     

    اسکناس های پانصد ریالی ایران بعد از تاسیس بانک مرکزی با تصویری از نقش جام مارلیک چاپ و نشر می شد . نقش جام مارلیک از سال 1341 هجری شمسی تا سال 1358 بر یک سوی این اسکناس ها جاپ می شد .

     

    جستارهای وابسته

     آمارد

    تپه سیلک

    جام طلایی شیر دال و گاو بال‌دار مارلیک

     

    نگارخانه

     

    جام سیمین با حاشیه زینتی گوسفند، قرن ۱۴ تا ۱۱ پیش از میلاد. محل کشف گورستان تپه مارلیک، موزه لوور.

     

     قطعه ای از خشت آجری دارای نوشته ای به خط میخی عیلامی (تقریبا ۱۰۰۰ سال پیش از میلاد) کشف شده در تپه مارلیک، موزه رزکرس مصر، سان خوزه، کالیفرنیا.

     

     کاسه‌ای از جنس خاک رس کشف شده از تپه مارلیک، موزه رزکرس مصر، سان خوزه، کالیفرنیا. این نوع کاسه می‌توانست در برگیرنده سهمیه غذایی یک روز کارگری باشد که به بیگاری گرفته می‌شده است.

     

     نوازندگان مارلیک، موزه رزکرس مصر، سان خوزه، کالیفرنیا.

     

    پرفسور عزت‌الله نگهبان، در کنار اشیا کشف شده در مارلیک.

     

     پرفسور نگهبان، سال ۱۳۴۰ - تپه مارلیک.

     

     

    قطعه‌ای از خشت آجری (وارونه)، دارای نوشته میخی عیلامی (حدود ۱۰۰۰ پیش از میلاد) تپه مارلیک، موزه رزکرس مصر، سان خوزه، کالیفرنیا. میخهای افقی شروع کننده واژه هستند، عمودی‌ها انتهای سمت راست واژه را تشکیل می‌دهند. خط اول (در پایین تصویر) پنج علامت خط میخی دارد که همگی با میخهای عمودی پایان می‌یابند.

     

    دستبند برنزی، مارلیک، موزه رزکرس مصر، سان خوزه، کالیفرنیا.

     

    پانویس

    ↑Encyclopædia Iranica | Articles

    ↑ تپه مارلیک در استان گیلان

    رده‌های صفحه: بناهای تاریخی ایرانکاو

     

    لینک ثابت
    نویسنده : mojarradat | دسته : تمدنهای خاموش ، تمدنهای خاموش ایرانی - تپه مارلیک
    مارلیک گیلان

    در اوسط هزاره ی دوم پیش از میلاد ، ایرانیان باستان با دستیابی به فناوری استخراج و ذوب آهن ، گام دیگری در جهت پیشرفت و توسعه ی خود برداشتند .

    از این زمان تا اواسط هزاره ی اول پیش از میلاد ، غرب فلات ایران شاهد مهاجرت های وسیع و ورود اقوام و فرهنگ های جدید بود . کشف آثار بسیار نفیس از جنس طلا و نقره و همچنین سلاح ها و ابزار های آهنی و مفرغی ، بیانگر اوج هنرمندی مردم ساکن این ناحیه است که ظاهراً از ثروت قابل توجهی هم برخوردار بوده اند .

    تپّه های مارلیک گیلان یکی از معروف ترین محوطه های باستانی این دوره است . در بالای این تپّه ها که در 14 کیلومتری شهرستان رودبار در استان گیلان قرار دارند ، بیش از 50 گور کشف شده است که داخل همه ی آنها اشیایی ارزشمند و منحصر به فردی چون پیکره ی سفالین انسان ، گاو کوهاندار و همچنین جام های زرّین و سیمین با نقوش قلم زنی شده بسیار زیبا قرار داشت .

    از دیگر مناطق باستانی این دوره می توان به تپّه های املش ، کلاردشت ، عمارلو در استان گیلان ، تپّه ی حسنلو در استان آذربایجان غربی ، تپّه ی زیویه در استان کردستان و غار کلماکره در استان لرستان اشاره کرد . برخی از پژوهشگران معتقدند که از آنجا که این مناطق در مسیر ورود آریایی های مهاجر به ایران قرار داشته اند و قدمت آثار به دست آمده به همان دوران مربوط می شود ، احتمالاً ساکنان این مناطق اجداد مادها و هخامنشی ها بوده اند ؛ امّا از طرفی در دست نبودن کتیبه ای معتبر باعث شده است تا باستان شناسان نتوانند بطور قطع درباره ی هویت واقعی این آثار اظهار نظر کنند .

     

    سفال مادر

    محل کشف : قبرستانهای تپّه مارلیک گیلان

    قدمت : حدود 800 پیش از میلاد

    محل نگهداری : موزه ی آتور ساکلر شهر واشنگتن

     

    ریتون سفالی گاو کوهاندار

    محل کشف : قبرستانهای تپّه مارلیک گیلان

    قدمت : حدود 800 پیش از میلاد

    محل نگهداری : موزه ی آتور ساکلر شهر واشنگتن

     

    ریتون سفالی گاو کوهاندار

    محل کشف : گورستانهای تپّه مارلیک گیلان

    قدمت : حدود 800 پیش از میلاد

    محل نگهداری : فرانسه – موزه ی لوور پاریس

     

     

    کوزه ی سفالی با دهانه ی لوله ای شکل

    محل کشف : شمال غرب ایران

    قدمت : هزاره ی اول پیش از میلاد

    محل نگهداری : امریکا – گالری آتور ساکلر واشنگتن

     

    جام زرّین مارلیک ، شاهکاری بی نظیر از هنر ایرانیان

    بر روی این جام معروف ، پیکره ی چهار گاو بالدار در حالیکه ایستاده و به درختی تکیه داده اند حک شده است . نکته ی جالب در ساخت این جام این است که سر گاوها به جای پرچ شدن از خارج ، تنها از قلم زنی از داخل و با استفاده از طلای بدنه ساخته شده است .

    قدمت : بین 800 تا 900 سال پیش از میلاد

    محل نگهداری : تهران – موزه ی ایران باستان

     

    جام زرّین مارلیک با یک ردیف نقش برجسته ی غزال

    قدمت : حدود 800 تا 900 سال پیش از میلاد

    محل نگهداری : امریکا – موزه ی متروپولیتن نیویورک

    جام زرّین مارلیک با نقش بر جسته ی گاو

    قدمت : هزاره ی اول پیش از میلاد

    محل نگهداری : ژاپن – موزه ی میهو

     

    جام زرّین مارلیک با نقش بر جسته ی عقاب

    قدمت : هزاره ی اول پیش از میلاد

    محل نگهداری : ژاپن – موزه ی میهو

     

    جام زرّین با نقش اژدهای دو سر

    محل کشف : گورستانهای تپّه مارلیک گیلان

    محل نگهداری : فرانسه – موزه ی لوور پاریس

    بازو بند پهلوانی با نقش شیر

    محل کشف : گورستانهای تپّه مارلیک گیلان

    محل نگهداری : فرانسه – موزه ی لوور پاریس

    جام سیمین از آثار مارلیک با سه ردیف نقش قلم زنی شده ی بز کوهی

    قدمت : حدود 800 سال پیش از میلاد

    بلندی : 16 سانتی متر

    محل نگهداری : امریکا – موزه ی هنرهای زیبای شهر مینیاپولیس

    جام زرّین مارلیک که در چهار ردیف نقش برجسته ، داستان تولد تا مرگ یک بز کوهی را روایت می کند .

    جام زرّین عمارلو با دو ردیف نقش برجسته ی حمله ی شیر به گوزن و موبدانی که درخت زندگی را گره می زنند

    محل نگهداری : تهران - موزه ی ملی ایران باستان

     

    جام زرّین با دو ردیف نقش برجسته ی شیربالدار و گاو بالدار

    محل کشف : تپّه ی مارلیک در استان گیلان

    محل نگهداری : تهران - موزه ی ملی ایران باستان

    جام سیمین با دو ردیف نقش برجسته ی اسب و شیر بالدار

    محل کشف : گورستانی در تپّه املش گیلان

    محل نگهداری : تهران - موزه ی ملی ایران باستان

    قدمت : حدود 800 تا 900 سال پیش از میلاد

    لینک ثابت
    نویسنده : mojarradat | دسته : تمدنهای خاموش ، تمدنهای خاموش ایرانی - تپه مارلیک
    تمدن تپه ی مارلیک(تمدن ناشناخته)

    تپه مارلیک یک محوطهٔ باستانی در کرانهٔ خاوری سفیدرود و در درهٔ "گوهر رود" استان گیلان است. تپه مارلیک بقایای به جای مانده از تمدن باستانی متعلق به دست کم 3500 سال پیش است. پژوهشگران گمان می برند که این تپه آرامگاه خصوصی فرمانروایان و شاهزادگان مردمان این تمدن بوده است.

    گروهی از پژوهشگران نام مارلیک را برگرفته از واژگان گیلکی "مار" و "لیک" میدانند و دلیل این نام گذاری را انبوه مارهایی که در گذشته در آن زندگی میکردند میدانند. گروهی دیگر مارلیک را برگرفته از نام قوم امارد می شمارند.آنها مارلیک را ساخته شده از ۲ واژه "مارد" (اشاره به اماردها) و "لیک" (قوم) میدانند. اگر این نظریه درست باشد این تمدن به مردم امارد تعلق دارد.

    تپهٔ مارلیک تا سالهای دههٔ ۱۳۴۰ تمدنی ناشناخته بود. در طول سالهای ۱۳۲۰-۱۳۳۰ دامنههای البرز جولانگاه قاچاقچیانی بود که اشیابه دست آمده از دره گوهر رود را در بازارهای عتیقه به فروش میرساندند. در سال ۱۳۴۰ بود که دره گوهر رود توسط یک تیم باستان شناس ایرانی به سر پرستی دکتر عزتالله نگهبان کاوش شد.در این دشت تپههای باستانی زیادی وجود دارند که ۵ تپه مارلیک، زینب بیجار، دور بیجار، پیلاقلعه و جازم کول از همه مهمتر هستند.

    پژوهشگران بر این باورند که آثار باستانی این منطقه متعلق به فرمانروایانی است که در اواخر هزاره دوم و آغاز هزاهٔ اول پیش از میلاد بر این ناحیه حکومت میکردند. مردمان این تمدن مردگان خود را بنا بر آیین خود و همراه با اشیاارزشمند به خاک می سپردند. در این تپه ۲۵ آرامگاه وجود دارد و در برخی از آنها بازمنده استخوان به دست آماده است. در همهٔ آرامگاهها اشیایی مانند ظروف سفالین، دکمه‌های تزئینی، انواع سرگرز، پیکان، جامهای چینی، طلا، نقره و مفرغ، خنجر، شمشیر،مجسمههای برنزی و سفالی، سرنیزه و کلاهخود و ... پیدا شده است. پارچههای به دست آماده نیز خبر از وجود بافندگی در هزاران سال پیش در ایران میدهند. همچنین در کاوشگری ها آثار ساختمان چهار دیواری پدیدار شد که در حدود ۳۰متر مساحت داشت و به نظر میآمد آرامگاه یا معبد باشد.

    گفته میشود که جامهای شیشهای در این محوطه از اولین نمونه‌های صنعت شیشه سازی بشر است.

    برای مردم این فرهنگ خورشید تا حد پرستش مهم بوده است. نقش خورشید به صورت ترنج های هندسی در کف بسیاری از جامها و ظروف است. خورشید در مرکز همه چیز است و همه جاندران از روشنایی او زندگی میگیرند. همچنین به خاک سپردن مردگان با چنین اشیایی نشانگر اعتقاد آنها به زندگی پس از مرگ میباشد.

    این نکته قابل ذکر است که آثار به دست آمده از این تپه به خصوص ظروف مفرقی شباهتهای زیادی به آثار به دست آمده از سیلک کاشان دارد. پاره از باستان شناسان بر این باور هستند که اقوام سیلک در حقیقت همان مارلیکها بودند که بر آثر حملهٔ آشوریها به منطقهٔ سیلک کاشان مهاجرت کردند، و سپس با پیوستن به مادها در ایجاد امپرتوری مقتدر ماد در آغاز هزاهٔ اول پیش از میلاد نقش به سزا داشتند.

     

    جام مارلیک جامی از زر ناب و به ارتفاع ۱۸ سانتی متر است. ارتفاع نقشهای برجسته جام به ۲ سانتیمتر میرسد. نقش میانی جام درخت زندگی است که در هر دو سوی درخت ۲ گاو بالدار که از درخت بالا میروند. هویت ایرانی سازندهٔ این جام از نمایش نیم رخ بدن حیوانها و سر آنها از رو به رو آشکار است. در کفّ این جام گلی نقش بسته که در وسعت آن یک خورشید با شعاع منظم نقش بسته است.

     

    این دستبند زرین که از آلیاژی از طلا و نقره ساخته شده است، از آثار به دست آمده از تمدن مارلیک (در استان گیلان کنونی) است که اکنون در موزه ی لوور نگهداری می شود. نقش این دستبند شش سر شیر را نشان می دهد که به صورت متقارن در دو ردیف سه تایی قرار دارند. زمان ساخت این دستبند بین 3200 تا 3400 سال پیش تخمین زده می شود.

     

    این جام به بلندی 11 سانتی متر و قطر 11 سانتی متر ساخت 1400 تا 1200 پیش از میلاد در مارلیک (در استان گیلان کنونی) بوده و اکنون در موزه ی لوور نگهداری می شود. از تمدن مارلیک سرامیک ها و ظروف زیادی از طلا و نقره به دست آمده است. این جام از الکتروم که آلیاژی از طلا و نقره است، ساخته شده است.

     

    مردمان مارلیک اسب سوارانی بودند که زندگی عشایری داشتند. آنها از خطی برای نوشتن استفاده نمی کردند. بیشتر آثار به دست آمده از مارلیک متعلق به دوره ی آهن یک، یعنی 3400 تا 3200 سال پیش، است. اهالی مارلیک را می توان نخستین اقوام هندو اروپایی به شمار آورد که در فلات ایران ساکن شدند. گلدانهای بزرگ و جامهای ارزشمند جزو متداولترین وسایلی بوده که اهالی مارلیک به همراه مردگان دفن می کردند.

     نقش این جام هیولای دوسری است که دارای سر و بدن پلنگ یا یوزپلنگ است که پشمی نقطه دار دارد. ولی این موجود دارای بال و همچنین بازوان و دستان انسانی است. بخش پایینی بدن مارماندد است که در نهایت به پنجه هایی شاهین وار ختم می شود. هر بخش بدن بسته به جانور مختلف طراحی شده، نقاط دایره وار برای بخش گربه سان، طراحی پوست مار برای بخش پایینی بدن و همچنین بدن ظریف برای آهوان. این موجود ترکیبی شاید به عنوان ارباب جانوران تجسم می شده است. دو سر بودن این موجود از تمدن آشور وام گرفته شده و نشان می دهد مردمان عشایر مارلیک با امپراطوری آشور وام گرفته شده و نشان می دهد مردمان عشایر مارلیک با امپراطوری آشور مرتبط بودند.

     این جام و جام های مشابه که در تپه ی مارلیک (جنوب باختری دریای مازندران) یافته شده اند، در هزاره ی نخست پیش از میلاد ساخته شده اند. جنس این جام از طلا و بلندی آن 6.5 سانتی متر است و اکنون در موزه متروپولیتن نیویورک نگهداری می شود.

     بر بدنه ی این جام چهار غزال (یا بز کوهی) نقش بسته است که به سوی چپ در حرکت هستند. در طراحی بدن غزالها به عضلات و موهای آنها نیز توجه شده. سر این غزال ها به همراه گوش و شاخ آنها به صورت جداگانه ساخته شده و سپس به وسیله ی لحیم کاری که در ایران بسیار رواج داشته به بدنه ی جام متصل شده است به طوری که سر ها به صورت برجسته خارج از سطح بدنه قرار می گیرد.

    جام دیگری با نقش شیر از گنجینه ی آمودریا که ساختاری بسیار شبیه به این اثر دارد را می توانید در عکس زیر ببینید

    لینک ثابت
    نویسنده : mojarradat | دسته : تمدنهای خاموش ، تمدنهای خاموش ایرانی - تپه مارلیک